Grupa kliniczna
Zaburzenia nastroju obejmują grupę zaburzeń depresyjnych i dwubiegunowych, w których podstawowe znaczenie mają rodzaj epizodów nastroju, ich nasilenie, czas trwania oraz wzorzec nawrotów. Do najważniejszych epizodów należą epizod depresyjny, maniakalny, hipomaniakalny i mieszany. Same epizody nie są odrębnymi rozpoznaniami, ale stanowią podstawowy element wielu zaburzeń nastroju.
Wymiary różnicujące
W praktyce klinicznej znaczenie ma nie tylko obecność obniżonego lub podwyższonego nastroju, ale także czas trwania objawów, liczba epizodów, okresy remisji, obecność objawów psychotycznych, ryzyko samobójcze, wcześniejsza odpowiedź na leczenie oraz możliwy przebieg dwubiegunowy.
Jednostki w tej grupie
Do tej grupy należą między innymi depresja, depresja nawracająca, dystymia, zaburzenia depresyjno-lękowe mieszane oraz 4 kolejne rozpoznania. Poszczególne jednostki różnią się czasem trwania objawów, nawrotowością, nasileniem zaburzeń funkcjonowania i odpowiedzią na leczenie.
Zaburzenie, w którym obniżony nastrój, utrata zainteresowań i zmniejszenie energii utrzymują się przez co najmniej dwa tygodnie i wyraźnie wpływają na codzienne funkcjonowanie. Towarzyszą zaburzenia snu, apetytu, koncentracji oraz poczucie winy lub bezwartościowości.
Czytaj więcej →Co najmniej dwa epizody depresyjne oddzielone okresami remisji trwającymi przynajmniej dwa miesiące. Postępowanie obejmuje leczenie aktualnego epizodu oraz farmakoterapię podtrzymującą o czasie zależnym od liczby i nasilenia nawrotów.
Czytaj więcej →Brak satysfakcjonującej odpowiedzi na co najmniej dwie adekwatne próby leczenia przeciwdepresyjnego, prowadzone w odpowiedniej dawce i przez wystarczająco długi czas. Ocena obejmuje także poprawę częściową oraz nawroty po remisji.
Czytaj więcej →Zaburzenie nastroju o przebiegu fazowym, w którym mogą występować epizody depresji, manii, hipomanii albo stany mieszane. Ocena obejmuje rozpoznanie, stabilność fazy, leczenie podstawowe, ryzyko zmiany fazy i bezpieczeństwo.
Czytaj więcej →Stabilna faza depresyjna w przebiegu ChAD. U wybranych pacjentów TMS może być rozważany wyłącznie po ocenie stabilności fazy, leczenia podstawowego i bezpieczeństwa; ketamina dożylna i esketamina donosowa nie są właściwą ścieżką w tym obrazie klinicznym.
Czytaj więcej →Przewlekły obraz depresyjny z utrzymującym się obniżeniem nastroju, niską energią, zmęczeniem i ograniczeniem sprawczości. Wymaga różnicowania z depresją nawracającą, ChAD, ADHD, zaburzeniami snu i chorobami somatycznymi.
Czytaj więcej →Obraz mieszany objawów depresyjnych i lękowych o nasileniu, które nie spełnia pełnych kryteriów żadnej z dwóch kategorii rozpatrywanych osobno, ale wyraźnie utrudnia funkcjonowanie.
Czytaj więcej →Depresja w okresie ciąży, w której leczenie wymaga uwzględnienia objawów, bezpieczeństwa pacjentki, przebiegu ciąży i decyzji dotyczących farmakoterapii. U wybranych pacjentek TMS może być rozważany jako metoda niefarmakologiczna po kwalifikacji.
Czytaj więcej →Depresja po porodzie wymagająca odróżnienia od baby blues, psychozy poporodowej, ChAD, stanu mieszanego i OCD okołoporodowego. U stabilnych pacjentek TMS może być rozważany jako metoda niefarmakologiczna po kwalifikacji.
Czytaj więcej →Znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne
Rozpoznania należące do tej samej grupy mogą wymagać odmiennego leczenia. Inaczej postępuje się w depresji jednobiegunowej, inaczej w depresji w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, a jeszcze inaczej w przewlekłej dystymii lub depresji poporodowej. Znaczenie mają wcześniejsze próby leczenia, tolerancja leków, nawrotowość, choroby współistniejące i aktualne bezpieczeństwo pacjenta.
Możliwe dalsze postępowanie
Dalsze postępowanie może obejmować diagnostykę psychiatryczną, farmakoterapię, psychoterapię, ocenę neuropsychologiczną, analizę dotychczasowego leczenia lub kwalifikację do metod zaawansowanych, jeżeli istnieją ku temu wskazania. Sama nazwa rozpoznania nie przesądza o wyborze metody.
Diagnoza
Konsultacja psychiatryczna i ocena dotychczasowego leczenia.Farmakoterapia
Dobór leku, dawki i czasu leczenia odpowiednich do obrazu klinicznego.Psychoterapia
Wskazana jako leczenie samodzielne lub wspierające farmakoterapię.Metody zaawansowane
Rozważane po niewystarczającej odpowiedzi na standardowe postępowanie.