Grupa kliniczna
Zaburzenia lękowe obejmują przewlekłe zamartwianie, napady paniki, agorafobię i lęk społeczny. U wybranych pacjentów z przewlekłym GAD TMS może być rozważany po kwalifikacji; w napadach paniki, agorafobii i fobii społecznej najważniejsze jest uporządkowanie diagnostyki, leczenia podstawowego i problemów współistniejących.
Wymiary różnicujące
W praktyce klinicznej znaczenie mają nie tylko nazwa rozpoznania, ale także czas trwania objawów, ich nasilenie, wpływ na funkcjonowanie, współwystępowanie innych trudności, wcześniejsza odpowiedź na leczenie oraz aktualne bezpieczeństwo pacjenta.
Jednostki w tej grupie
Do tej grupy należą między innymi Agorafobia, Fobia społeczna / zaburzenie lęku społecznego, Zaburzenie paniczne / napady paniki, Zespół lęku uogólnionego (GAD). Poszczególne rozpoznania różnią się obrazem objawów, czasem trwania, nasileniem zaburzeń funkcjonowania i odpowiedzią na leczenie.
Agorafobia polega na utrwalonym lęku przed sytuacjami, w których ucieczka mogłaby być trudna albo pomoc niedostępna. Może dotyczyć transportu publicznego, tłumu, kolejek, sklepów, otwartych przestrzeni, zamkniętych miejsc lub samotnego wychodzenia z domu. Opis obejmuje mechanizm unikania, związek z napadami paniki oraz różnicowanie z GAD, depresją, chorobami somatycznymi i sytuacjami wymagającymi pilnej pomocy.
Czytaj więcej →Fobia społeczna, czyli zaburzenie lęku społecznego, polega na utrwalonym lęku przed oceną, krytyką, kompromitacją lub widocznymi objawami lęku w sytuacjach społecznych. Może dotyczyć rozmów, jedzenia przy innych, wystąpień, pracy z ludźmi, kontaktów zawodowych albo relacji. Opis obejmuje objawy, różnicowanie oraz ocenę, czy dominującym problemem jest lęk społeczny, depresja, GAD, ADHD, ChAD albo inna przyczyna ograniczenia funkcjonowania.
Czytaj więcej →Zaburzenie paniczne polega na nawracających napadach paniki oraz utrzymującej się obawie przed ich powtórzeniem. Napady mogą obejmować kołatanie serca, duszność, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, drżenie, pocenie, uczucie nierealności i lęk przed śmiercią lub utratą kontroli. Ważne jest różnicowanie z GAD, agorafobią, chorobami somatycznymi, substancjami oraz sytuacjami wymagającymi pilnej pomocy.
Czytaj więcej →Przewlekłe zamartwianie i napięcie obejmujące wiele obszarów życia. U wybranych pacjentów z przewlekłym, leczonym GAD TMS może być rozważany po kwalifikacji.
Czytaj więcej →Znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne
Rozpoznania należące do tej samej grupy mogą wymagać odmiennego postępowania. Znaczenie mają dotychczasowe próby leczenia, tolerancja farmakoterapii, choroby współistniejące, dokumentacja, przebieg objawów i aktualne bezpieczeństwo pacjenta.
Możliwe dalsze postępowanie
Dalsze postępowanie może obejmować diagnostykę psychiatryczną, psychologiczną lub neuropsychologiczną, analizę dokumentacji, farmakoterapię, psychoterapię albo kwalifikację do metod zaawansowanych, jeżeli istnieją ku temu wskazania. Sama nazwa rozpoznania nie przesądza o wyborze metody.
Diagnoza
Konsultacja i uporządkowanie dotychczasowego obrazu klinicznego.Farmakoterapia
Dobór leczenia odpowiedni do rozpoznania, historii leczenia i tolerancji.Psychoterapia
Leczenie samodzielne lub wspierające farmakoterapię, zależnie od obrazu.Metody zaawansowane
Rozważane wyłącznie po kwalifikacji i ocenie przeciwwskazań.