Grupa kliniczna
Zaburzenia związane ze stresem
Reakcje psychiczne na rozpoznawalny stresor lub stratę, które utrzymują się, nasilają albo istotnie ograniczają codzienne funkcjonowanie. Same rozpoznania nie są wskazaniem do TMS, ketaminy ani esketaminy, ale dalsza ocena może być potrzebna, gdy obraz rozwinął się w depresję, GAD lub inne dominujące zaburzenie.
Wymiary różnicujące
Co różnicuje rozpoznania w tej grupie
W praktyce klinicznej znaczenie mają nie tylko nazwa rozpoznania, ale także czas trwania objawów, ich nasilenie, wpływ na funkcjonowanie, współwystępowanie innych trudności, wcześniejsza odpowiedź na leczenie oraz aktualne bezpieczeństwo pacjenta.
Jednostki w tej grupie
Rozpoznania należące do grupy „zaburzenia związane ze stresem”
Do tej grupy należą między innymi Przedłużająca się żałoba, Zaburzenia adaptacyjne. Poszczególne rozpoznania różnią się obrazem objawów, czasem trwania, nasileniem zaburzeń funkcjonowania i odpowiedzią na leczenie.
Przedłużająca się żałoba
Przedłużająca się żałoba to utrwalona, nasilona reakcja po śmierci bliskiej osoby, w której dominują tęsknota, zaabsorbowanie stratą, trudność w akceptacji śmierci, poczucie pustki i znaczne pogorszenie funkcjonowania. W ICD-11 jest odrębnym zaburzeniem związanym ze stresem. Sama przedłużająca się żałoba nie jest wskazaniem do TMS, ketaminy ani esketaminy, ale współistniejąca depresja lub GAD mogą wymagać osobnej oceny.
Czytaj więcej →Zaburzenia adaptacyjne
Zaburzenia adaptacyjne to reakcje psychiczne na rozpoznawalny stresor, takie jak choroba, strata, konflikt, zmiana życiowa, przeciążenie zawodowe lub inne trudne wydarzenie. Objawy mogą obejmować obniżony nastrój, lęk, napięcie, drażliwość, bezsenność i pogorszenie funkcjonowania. Samo F43.2 nie jest wskazaniem do metod zaawansowanych, ale jeśli obraz rozwinął się w depresję, depresję nawracającą, GAD albo utrwala się mimo leczenia, warto rozważyć ponowną ocenę.
Czytaj więcej →Znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne
Ta sama grupa, różne decyzje kliniczne
Rozpoznania należące do tej samej grupy mogą wymagać odmiennego postępowania. Znaczenie mają dotychczasowe próby leczenia, tolerancja farmakoterapii, choroby współistniejące, dokumentacja, przebieg objawów i aktualne bezpieczeństwo pacjenta.
Możliwe dalsze postępowanie
Wybór metody zależy od pełnego obrazu, nie od samej nazwy rozpoznania
Dalsze postępowanie może obejmować diagnostykę psychiatryczną, psychologiczną lub neuropsychologiczną, analizę dokumentacji, farmakoterapię, psychoterapię albo kwalifikację do metod zaawansowanych, jeżeli istnieją ku temu wskazania. Sama nazwa rozpoznania nie przesądza o wyborze metody.
Diagnoza
Konsultacja i uporządkowanie dotychczasowego obrazu klinicznego.Farmakoterapia
Dobór leczenia odpowiedni do rozpoznania, historii leczenia i tolerancji.Psychoterapia
Leczenie samodzielne lub wspierające farmakoterapię, zależnie od obrazu.Metody zaawansowane
Rozważane wyłącznie po kwalifikacji i ocenie przeciwwskazań.